جغرافیا و مخاطرات محیطی

جغرافیا و مخاطرات محیطی

تحلیل فضایی تاب‌آوری شهری تهران در فضای تولید-زندگی- اکولوژی (PLE) با رویکرد نظری سیستم‌های اجتماعی-اکولوژیکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مهندسی سوانح ، آموزش و سیستم های محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 2گروه مخاطرات محیطی، پژوهشکده علوم دریایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
این پژوهش با تکیه بر چارچوب سیستم‌های اجتماعی- اکولوژیکی (SES) به ارزیابی تاب‌آوری فضای تولید–زندگی–اکولوژی (PLE) در شهر تهران می‌پردازد. در این راستا، سیستم PLE در سه لایه هدف (تولید، زندگی و اکولوژی)، سه معیار (مقاومت، سازگاری و تنوع) و ۱۵ شاخص ساختاربندی شد. وزن‌دهی شاخص‌ها با استفاده از روش آنتروپی شانون انجام و با همپوشانی لایه‌های رستری، نقشه‌های تاب‌آوری سه‌گانه و نقشه نهایی تاب‌آوری در مقیاس ۲۲ منطقه شهری تهران تولید شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که بیش از 51% از مساحت تهران دارای تاب‌آوری بسیار پایین در ساختار PLE است. در بُعد اکولوژی، 69% از شهر در طبقه کم‌تاب‌آوری قرار دارد و تنها منطقه ۲۲ وضعیت مطلوب دارد. در بُعد زندگی، 6/39% از مساحت شهر در طبقه تاب‌آوری بالا قرار گرفته است، در حالی‌که در بُعد تولید، 5/49% از شهر دارای تاب‌آوری پایین است. از نظر الگوی فضایی، مناطق شمالی به‌ویژه مناطق ۱ و ۵ دارای سطوح بالاتر تاب‌آوری بوده، در حالی‌که بخش عمده مناطق مرکزی و جنوبی در طبقات پایین تاب‌آوری قرار دارند. در مجموع، نتایج نشان‌دهنده ناهمگونی شدید فضایی در تاب‌آوری PLE در تهران است. این مطالعه با ارائه یک چارچوب یکپارچه فضایی، مبنایی برای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی هدفمند در جهت ارتقای تاب‌آوری شهری فراهم می‌سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 07 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 18 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 25 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 25 آبان 1405