ارزیابی تأثیر زمین‌لرزه ازگله بر فعالیت زمین‌لغزش‌ها در حوضه‌های تنگ حمام و الوند کرمانشاه

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فروزان ناصری ¹

علیرضا صالحی پور میلانی ¹

شهرام بهرامی ¹

محسن احتشامی معین آبادی ²

¹ گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

² گروه حوضه‌های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

10.22067/geoeh.2026.98145.1657

چکیده

زمین‌لغزش‌های ناشی از زمین‌لرزه از مهم‌ترین مخاطرات زمین‌شناختی هستند که می‌توانند خسارات جانی و مالی قابل توجهی به‌همراه داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تاثیر زمین‌لرزه ازگله بر وقوع زمین‌لغزش‌ها و کمی‌سازی جابه‌جایی زمین‌لغزش‌های رخ داده در حوضه‌های تنگ حمام و الوند، ناشی از زمین‌لرزه ۲۱ آبان ماه ۱۳۹۶ ازگله با بزرگی 3/7 انجام شده است. در این راستا، ابتدا زمین‌لغزش‌های محدوده مورد مطالعه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و مشاهدات میدانی شناسایی و تعیین موقعیت شدند و در ادامه با مقایسه تصاویر ماهواره‌‌ای قبل و بعد از زمین‌لرزه، زمین‌لغزش‌های جدید مشخص گردیدند. سپس با بهره‌گیری از روش تداخل‌سنجی راداری چندزمانه، ۱۲ تصویرSentinel-1A، شامل تصاویر پیش و پس از رخداد زمین‌لرزه، مورد پردازش قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد که در بین زمین‌لغزش‌های شناسایی شده، زمین‌لرزه منجر به فعال شدن 4 زمین‌لغزش شده است، که علاوه بر گسیختگی‌های سطحی، دچار تغییر شکل قابل‌توجهی به‌صورت جابه‌جایی در راستای خط دید ماهواره (LOS) شده‌اند. بزرگ‌ترین زمین‌لغزش رخ‌داده در دامنه‌های کوه شاهنشین با مساحت 47/18242677 متر مربع، میانگین جابه‌جایی در راستای خط دید ماهواره حدود ۴۲ سانتی‌متر و بیشینه جابه‌جایی در راستای خط دید ماهواره تا حدود ۵۳ سانتی‌متر را نشان می‌دهد که بیانگر شدت بالای ناپایداری دامنه‌ای در این محدوده است. همچنین سه زمین‌لغزش دیگر در دامنه‌های کوه گامیشان، علی‌رغم وسعت کمتر، الگوی نسبتاً یکنواختی از جابه‌جایی در راستای خط دید ماهواره با میانگین در حدود ۴۵ سانتی‌متر را ثبت کرده‌اند که بیانگر پاسخ مشابه این دامنه‌ها به تحریک لرزه‌ای می‌باشد. تحلیل هم‌زمان نتایج تداخل‌سنجی راداری با پراکنش رومرکزهای زمین‌لرزه و موقعیت گسل‌های فعال منطقه نشان می‌دهد که جنبش‌های ناشی از زمین‌لرزه نقش مهمی در فعال‌سازی و تشدید جابه‌جایی زمین‌لغزش‌ها داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها

زمین‌لغزش ناشی از زمین‌لرزه

SBAS-InSAR

Sentinel-1

استان کرمانشاه

زاگرس

موضوعات

• لغزش و حرکات توده ‌ای

---

©2026 The author(s). This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0)

مراجع

Abedini, M., & Mohammadzadeh Shishehgaran, M. (2022). Landslide assessment using radar images and radar interferometry of the case study area, Nirchai Basin. Environmental Science Studies, 7(3), 5161-5171. [in Persian] https://doi.org/10.22067/geoeh.2025.89542.1514

Bayer, B., Simoni, A., Schmidt, D., & Bertello, L. (2017). Using advanced InSAR techniques to monitor landslide deformations induced by tunneling in the Northern Apennines, Italy. Engineering Geology, 226, 20-32. https://doi.org/10.1016/j.enggeo.2017.03.026

Cheaib, A., Lacroix, P., Zerathe, S., Jongmans, D., Ajorlou, N., Doin, M. P., & Abdallah, C. (2022). Landslides induced by the 2017 Mw7. 3 Sarpol Zahab earthquake (Iran). Landslides, 19(3), 603-619. https://doi10.1007/s10346-021-01832-0

Chen, K., Xu, W., Mai, P. M., Gao, H., Zhang, L., & Ding, X. (2018). The 2017 Mw 7.3 Sarpol Zahāb Earthquake, Iran: A compact blind shallow-dipping thrust event in the mountain front fault basement. Tectonophysics, 747, 108-114. https://doi.org/10.1016/j.tecto.2018.09.015

Colesanti, C., Ferretti, A., Prati, C., & Rocca, F. (2003). Monitoring landslides and tectonic motions with the Permanent Scatterers Technique. Engineering Geology, 68(1-2), 3-14. https://doi.org/10.1016/S0013-7952(02)00195-3

Cruden, D. (1991). A simple definition of a landslide. Bulletin of Engineering Geology & the Environment, 43(1). https://doi.org/10.1007/BF02590167

Dehghani Bidgoli, R., Kouhbanani, H. R., & Yazdani, M. R. (2020). Mapping the subsidence of Semnan plain caused by excessive groundwater extraction using radar interferometry technique and Sentinel-1 images. Iranian Journal of Irrigation and Water Engineering, 10(39), 175-187. [in Persian] https://doi.org/10.22125/iwe.2020.107100

Eslah, M., Zarehshahi, H., Malekzadeh Bafghi, S., & Hassanabadi, A. (2015), Investigation of Landslides Using Radar Imagery, Tacheometry, and GPS. The 22nd National Conference and Exhibition on Geomatics. [in Persian]

Ganjaeian, H., Firozeh, M., Mirakhorli, A., & Yazdani, T. (2025). Landslide Susceptibility Analysis with Emphasis on Earthquake Impacts (Case Study: Karand to Sarpolzahab Corridor). Journal of Geography and Environmental Hazards, 14(4), 66-84. https://doi.org/10.22067/geoeh.2025.94360.1591

Geertsema, M., Highland, L., & Vaugeouis, L. (2009). Environmental impact of landslides. In Landslides–disaster risk reduction (pp. 589-607). Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-540-69970-5_31

Goorabi, A. (2020). Detection of landslide induced by large earthquake using InSAR coherence techniques–Northwest Zagros, Iran. The Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Science, 23(2), 195-205. https://doi.org/10.1016/j.ejrs.2019.04.002

Goorabi, A. (2021). Quantification of the large Melle Kaboud landslide caused by the 7.3 earthquake in Kermanshah in 2017 using interferometry. Journal of Applied Research in Geographical Sciences. 21(60), 47-63. [in Persian] http://dx.doi.org/10.52547/jgs.21.60.47

Görüm, T. (2019). Tectonic, topographic and rock-type influences on large landslides at the northern margin of the Anatolian Plateau. Landslides, 16(2), 333-346. https://doi.org/10.1007/s10346-018-1097-7

Greif, V., & Vlcko, J. (2012). Monitoring of post-failure landslide deformation by the PS-InSAR technique at Lubietova in Central Slovakia. Environmental Earth Sciences, 66(6), 1585-1595. https://doi.org/10.1007/s12665-011-0951-x

He, X., Xu, C., Qi, W., Huang, Y., Cheng, J., Xu, X., & Dai, B. (2021). Landslides triggered by the 2020 qiaojia Mw5. 1 earthquake, yunnan, China: distribution, influence factors and tectonic significance. Journal of Earth Science, 32(5), 1056-1068. https://doi.org/10.1007/s12583-021-1492-1

Heidari, M., Mazidi, A., & Rousta, I. (2024). Investigating the Earthquake Cloud Precursor in the 2017 Ezgeleh Earthquake in Kermanshah, Iran, Journal of Geography and Environmental Hazards, 13(49), 151-171. [in Persian] https://doi.org/10.22067/geoeh.2022.75548.1186

Jibson, R. W., Harp, E. L., & Michael, J. A. (2000). A method for producing digital probabilistic seismic landslide hazard maps. Engineering Geology, 58(3-4), 271-289. https://doi.org/10.1016/S0013-7952(00)00039-9

Keefer, D. K. (1984). Landslides caused by earthquakes. Bulletin of the Geological Society of America. Bahrami-eng.docx

Li, Y., Ding, M., Zhang, Q., Luo, Z., Huang, W., Zhang, C., & Jiang, H. (2024). Old Landslide Detection Using Optical Remote Sensing Images Based on Improved YOLOv8. Applied Sciences, 14(3), 1100. https://doi.org/10.3390/app14031100

Naderi, F., Fotoohi, S., Negaresh, H., & Khalili, M. (2021). Zoning of Geomorphological Instabilities Caused by Ezgeleh Earthquake (November 13, 2017, Mw = 7.3) in Ilam and Kermanshah Provinces With Vikor Model. Journal of Geography and Environmental Hazards, 10(2), 21-41. https://doi.org/10.22067/geoeh.2021.68682.1016

Naseri, F., Bahrami, Sh., Salehipour Milani, A., & Ehteshami-Moinabadi, M. (2025). Geological and morphotectonic analysis of landslides (Study area: Tang Hamam and Alvand drainage basins in Sarpol Zahab county). Environmental Hazards Management, 12(2), 117-133.  http//doi.org/10.22059/jhsci.2025.400930.892

Peck, R. B. (1969). Advantages and limitations of the observational method in applied soil mechanics. Geotechnique, 19(2), 171-187. https://doi.org/10.1680/geot.1969.19.2.171

Qorshi, M., & Arian, M. (2010). Tectonics of Iran. Blue Square Publications. [in Persian]

Sadeghi, A., Sharifihashjin, S., Rahimipour Sheikhhaninejad, M. A., & Mahmoodi Chenari, H. (2022), Landslide detection and monitoring using InSAR, case study: Ardal and koohrang Counties, Iran. Quantitative Geomorphology Research, 11(1), 133-153. [in Persian] https://doi.org/10.22034/gmpj.2022.320461.1326

Sahraei, H., Ehteshami-Moinabadi, M., & Alavi, S. A. (2023). Variation of seismicity parameters and its link to tectonic features of the central portion of the Zagros Fold-Thrust Belt, Iran. Geol Carpathica, 74(4), 355-369. http://dx.doi.org/10.31577/GeolCarp.2023.19

Shirani, K., & Khosh Baten, M. (2016). The study and monitoring of an active landslide using differential interferometry synthetic aperture RADAR (Case atudy: Noghol landslide, semirom). Quaternari Journal of Iran, 2(1), 5-65. https://doi.org/10.22034/iraqua.2016.701900

Vajedian, S., & Motagh, M. (2018). Coseismic displacement analysis of the 12 November 2017 Mw 7.3 Sarpol-e Zahab (Iran) earthquake from SAR Interferometry, burst overlap interferometry and offset tracking. ISPRS Annals of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 4, 205-209. https://doi.org/10.5194/isprs-annals-IV-3-205-2018

Vajedian, S., Motagh, M., Mousavi, Z., Motaghi, K., Fielding, E. J., Akbari, B., ... & Darabi, A. (2018). Coseismic deformation field of the Mw 7.3 12 November 2017 Sarpol-e Zahab (Iran) earthquake: A decoupling horizon in the northern Zagros Mountains inferred from InSAR observations. Remote Sensing, 10(10), 1589. https://doi.org/10.3390/rs10101589

Vidal-Páez, P., Clavero, J., Ramírez, V., Fernández-Sarría, A., Meseguer-Ruiz, O., Aguilera, M., & Mena, F. (2025). Remote Monitoring of Ground Deformation in an Active Landslide Area, Upper Mapocho River Basin, Central Chile, Using DInSAR Technique with PAZ and Sentinel-1 Imagery. Remote Sensing, 17(17), 2921. https://doi.org/10.3390/rs17172921

Xiao, Z., Xu, C., Huang, Y., He, X., Shao, X., Chen, Z., & Xu, X. (2023). Analysis of spatial distribution of landslides triggered by the Ms 6.8 Luding earthquake in China on September 5, 2022. Geoenvironmental Disasters, 10(1), 1-15.‏ https://doi.org/10.1186/s40677-023-00233-w

Yang, Y. H., Hu, J. C., Yassaghi, A., Tsai, M. C., Zare, M., Chen, Q., ... & Kamranzad, F. (2018). Midcrustal thrusting and vertical deformation partitioning constraint by 2017 M w 7.3 Sarpol Zahab earthquake in Zagros Mountain Belt, Iran. Seismological Research Letters, 89(6), 2204-2213. https://doi.org/10.1785/0220180022

Zhao, C., Zhang, Q., He, Y., Peng, J., Yang, C., & Kang, Y. (2016). Small-scale loess landslide monitoring with small baseline subsets interferometric synthetic aperture radar technique-case study of Xingyuan landslide, Shaanxi, China. Journal of Applied Remote Sensing, 10(2), 026030. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e19910